5.1. Hierarchia świadomości

Świadomość ludzka ma strukturę hierarchiczną. Można wyliczyć przynajmniej trzy poziomy: genetyczny (podświadomość), osobowy (świadomość, dusza) i zbiorowy (szczepy, zgromadzenia, narody, bogowie).

Wszystkie te poziomy rozwijają się wspólnie i niezależnie. Fakt ten daje niesamowite pole do popisu wszelkim konfliktom zarówno hierarchicznym jak i równoległym.

Zasady Uniwersum zmuszają człowieka do określonych zachowań. Zasady tych zachowań przechowywane są jako wiedza na różnych poziomach ludzkiej świadomości. Ponieważ różne poziomy świadomości rozwijają sie z różną prędkością, nie cała wiedza została zharmonizowana, co prowadzi często do błędnych zachowań. Cała trudność polega na rozróżnieniu naturalnych konfliktów wynikajacych z zasad Uniwersum od tych, które wynikaja z niezharmonizowanej wiedzy.

Każda z hierarchicznych świadomości ludzkich wypełnia na swój sposób zasady Uniwersum. To powoduje napięcia i konflikty. Aby je rozwiązać, człowiek musi balansować w swoich zachowaniach, pomiędzy interesami tych świadomości. I znowu problem komplikuje fakt, iż świadomości te rozwijają się w różnym tempie. Kiedyś ważne było, by młoda dziewczyna jak najszybciej zaszła w ciąże i rodziła jak najwięcej dzieci. Dziś takie zachowanie nie ma najmniejszego sensu. A jednak mechanizm jest tak silny, że młode dojrzewające dziewczyny najwięcej uwagi poświęcają swoim atrybutom seksualnym, a nie nauce.

Człowiek ogromny swój potencjał rozwojowy zawdzięcza mocno rozwiniętej świadomości zbiorowej. To tam przechowywana jest religia, nauka, język czy technika. Świadomość osobowa jest rozwijana dziś głównie na podstawie informacji zawartych w świadomości zbiorowej. Wynikiem tego wariantu jest ogromna dynamika rozwoju.

Wariant ten ma jednak swoje ograniczenia. Jednostka poświęca coraz więcaj czasu na naukę. Istnieje fizyczna granica tego procesu. Każdy musi prędzej, czy później umrzeć. Inne ograniczenie to ryzyko zaniku świadomości społecznej (wojny czy upadek technologiczny). Wraz z zanikiem świadomości społecznej ginie cały dorobek danej społeczności.

Trudno jest więc przewidzieć, czy wariant „ludzki“ będzie w stanie sprostać wymaganiom Uniwersum.