3.8. Ślepy zaułek

Fałszywe idee mogą się utrwalić budując fałszywy system wartości.

Problem ten znają dobrze ludzie budujący modele obliczeniowe. Błąd w modelu można skorygować innym błędem. Zamiast błąd zlokalizować i usunąć, wprowadza się „pseudofenomenologiczną“ poprawkę tak, by wyniki obliczeniowe odpowiadały rzeczywistości.

Skutki takiego podejścia są trudne do zaklasyfikowania. Z jednej strony system funkcjonuje, z drugiej strony rozwój przebiega w złym kierunku.

Prędzej czy później nastąpi wysycenie takiego rozwoju, bo natrafia on na barierę nieweryfikalności. Cała konstrukcja musi upaść. Pożytek z takiego rozwoju nadal jest jednak możliwy. Podstawowa nauka to ta, że w danym kierunku nie należy się rozwijać, a na ruinach można zacząć budować od nowa.

Naturalnie, że najlepiej byłoby rozwijać się tylko we właściwym kierunku. Zasady Uniwersum jednakże tego nie gwarantują.

Nie jest więc błędem wyrażać błędne poglądy. Błędem jest je utrwalać, gdy się zauważy, że są błędne. Nie jest błędem popełnić błąd. Błędem jest jednakże trwać przy błędzie. Przyczyny takiego zachowania mogą być różne: niewiedza, niezrozumienie, zła wola, lub ktoś chce ukryć swój błąd w obawie przed konsekwencjami. W większości przyczyną jest więc obawa przed stratą. Skutki są zawsze te same: ślepy zaułek. A obawy przed stratą powodują jeszcze większe straty.

Zapominanie idei jest więc tak samo ważne jak ich kreowanie. Na określonym etapie śwadomości jest możliwe określone pojmowanie świata. W miarę rozwoju świadomości stare idee muszą ulegać zapomnieniu, by nie dysharmonizować nowego porządku. Ponieważ oba procesy są uwarunkowane czasowo, pewne ewolucje nie są możliwe. Nie ma wiec żadnej gwarancji na to, że rozwój świadomości nie przebiega w kierunku ślepego zaułka.

W świecie instrumentalistów znany jest termin maniera. Źle opanowana technika, to maniera. Nauczenie się właściwej techniki wymaga wyeliminowania maniery. Proces ten jest długotrwały i nie gwarantuje sukcesu. Jest to powód, dla którego nauczycie unikają zmanierowanych uczniów.

W skali osobowej natura zna jeden skuteczny sposób na pozbycie się maniery. To śmierć osobnika. W skali gatunkowej to wymieranie gatunku. W skali społecznej maniery można się pozbyć na przykład za pomocą rewolucji. W ekstremalnym przypadku może to być upadek cywilizacji.