2.3.3. Świadomość zbiorowa

W modelu świadomości zbiorowej, to zbiorowość buduje pełną świadomość. Jednostki nie wymieniają informacji pomiędzy sobą, ale budują razem pełen obraz (jak puzzle). Tak skonstruowana świadomość decyduje potem, co poszczególne jednostki mają robić.

Rozpatrzmy model takiej świadomości.

Każdy osobnik wysyła sygnały w przestrzeń go otaczającą. Poprzez interferencję tych sygnałów powstaje wokół zgrupowania osobników pole częstotliwościowe, które nazwiemy świadomością. Pole to poprzez interferencję określonych częstotliwości wzmacnia się i ulega harmonizacji. Zjawisko to można porównać do muzyki wytwarzanej przez wielką orkiestrę symfoniczną. Tak wzbudzone pole odzwierciedla stan informacji zebranej przez wszystkich osobników. Świadomość została tu zdefiniowana jako trwanie przestrzennego pola rezonansowego w czasie.

Te same osobniki są w stanie ulegać wzbudzeniu poprzez pole świadomości. Nastepuje sprzężenie zwrotne. Pole świadomości przekazuje informacje do poszczególnych osobników jako rozkazy. Aby te rozkazy zrozumieć, każdy osobnik jest wyposażony w klucz, pozwalający mu zrozumieć rozkazy. Ten klucz to język. W ten sposób każdy osobnik, bez konieczności posiadania pełnej informacji o rzeczywistości, jest w stanie działać dla określonego celu.

Wyobraźmy sobie, że w kilka osób wybieramy sie w teren, każdy w określone miejsce. Każdy z nas ogląda tylko fragment krajobrazu i robi jedno zdjęcie tego fragmentu. Wracamy i wyświetlamy zdjęcia razem, tak by tworzyły panoramę. Każdy z nas widział tylko kawałek krajobrazu, ale razem tworzymy pełną panoramę. Tak można sobie w przybliżeniu wyobrazić działanie świadomości zbiorowej.

Oczywiście pojawia się wątpiowść, jak wysyłane sygnały mogą się nagle usamodzielnić i wysyłać rozkazy. Efekt usamodzielnienia się jest pozorny, ale działa jak rzeczywisty.

Ludzie oglądają telewizję. Obraz wyglada tak, jakby się w telewizorze rzeczywiście coś działo. Po wyłączeniu telewizora obraz znika. Wrażenie obrazu powstaje tak naprawdę nie na ekranie telewizora, ale w naszej głowie. Na ekranie są tylko punkty, które regularnie zmieniają kolor i jasność. Wystarczy wziąć obraz telewizora pod lupę i złudzenie obrazu znika.

Z polem świadomości musi być podobnie. Obiekty wysyłają sygnały w przestrzeń. Na poczatku proces jest nie skoordynowany (jak nieostry lub szumiący obraz). Z czasem sygnały się zgrywają i powstaje „obraz“, który się zmienia w czasie. W odróżnieniu od telewizora, tu ten obraz ogląda się „sam”. Osobniki, które wysyłają sygnały, widzą efekt jak obraz i odpowiednio do tego obrazu reagują.

Działalność mrówek najpełniej da się opisać w tym modelu. Należy jednakże ten model uzupełnić o możliwość zapisu w kodzie genetycznym informacji zawartej w polu świadomości tak, by informacja o postępie technologicznym znalazła drogę do następnego pokolenia mrówek.